Η Νάξος συγκαταλέγεται στα νησιά του Αιγαίου που μπορούν να ικανοποιήσουν κάθε επισκέπτη, ανεξαρτήτως ηλικίας ή παρέας. Είτε πρόκειται για ζευγάρια, οικογένειες ή φίλους, το νησί προσφέρει εμπειρίες για όλους, κάνοντας τον καθένα να θέλει να το επισκέπτεται ξανά και ξανά. Ανάμεσα στα πολλά της πλεονεκτήματα, υπάρχει ένα μνημείο που ξεχωρίζει και έχει ταυτιστεί απόλυτα με τη Νάξο: η επιβλητική Πορτάρα, ένα αξιοθέατο που δεν περνά ποτέ απαρατήρητο.

Η Πορτάρα θεωρείται η πιο μεγαλοπρεπής μαρμάρινη πύλη σε ολόκληρες τις Κυκλάδες και αποτελεί σύμβολο του νησιού. Η κατασκευή της ξεκίνησε τον 6ο αιώνα π.Χ. από τον τύραννο Λύγδαμι, ο οποίος φιλοδοξούσε να δημιουργήσει έναν ναό μεγαλύτερο από εκείνον του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα και της Ήρας στη Σάμο. Το φιλόδοξο αυτό έργο, ωστόσο, δεν ολοκληρώθηκε ποτέ.

Το μνημείο που σώζεται σήμερα αποτελείται από τέσσερις τεράστιους μαρμάρινους μονόλιθους από ναξιακό μάρμαρο, με μήκος που ξεπερνά τα έξι μέτρα και βάρος περίπου 20 τόνων ο καθένας. Ο ναός ακολουθούσε τον Ιωνικό ρυθμό και θα είχε διαστάσεις 59 μέτρα μήκος και 28 μέτρα πλάτος, με την κύρια είσοδό του στραμμένη προς τα δυτικά – ένα σπάνιο χαρακτηριστικό για ναούς αυτού του είδους. Η πύλη που διατηρείται σήμερα οδηγούσε από τον πρόναο στο εσωτερικό του ναού, ενώ γύρω της διακρίνονται τα θεμέλια του κτιρίου και της κιονοστοιχίας που δεν πρόλαβε να ολοκληρωθεί.

Κατά τους πρώτους αιώνες του χριστιανισμού, περίπου τον 6ο ή 7ο αιώνα μ.Χ., τα ερείπια του αρχαίου ναού χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία μιας βασιλικής εκκλησίας, σύμφωνα με τις συνήθειες της εποχής. Αργότερα, στα χρόνια της ενετοκρατίας, μαρμάρινα τμήματα του μνημείου αξιοποιήθηκαν για την οικοδόμηση του Κάστρου της Χώρας.

Η Πορτάρα συνδέεται και με πλήθος μύθων και παραδόσεων. Ο προσανατολισμός της προς τη Δήλο υποδηλώνει ότι ο ναός ήταν αφιερωμένος στον θεό Απόλλωνα. Σύμφωνα με τη μυθολογία, στην περιοχή Παλάτια εγκατέλειψε ο Θησέας την Αριάδνη, μετά την επιστροφή του από την Κρήτη και τη νίκη του επί του Μινώταυρου. Αργότερα, ο Διόνυσος την πήρε κοντά του, γεγονός που οδήγησε στη σύνδεση της περιοχής με τις πρώτες διονυσιακές γιορτές.

Το μικρό νησάκι των Παλατιών παρέμενε αποκομμένο από τη Νάξο έως το 1919. Σήμερα, συνδέεται με τη στεριά μέσω ενός λιθόστρωτου πεζόδρομου. Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας με την πάροδο των αιώνων έχει καλύψει τα αρχαία παράλια, αποκαλύπτοντας πως στην αρχαιότητα η περιοχή αποτελούσε έναν χαμηλό λόφο απέναντι από το Κάστρο, με μια πεδινή έκταση να παρεμβάλλεται ανάμεσά τους.

Οι διακοπές στη Νάξο συνδυάζουν χαλάρωση, ψυχαγωγία και μια μοναδική επαφή με την ιστορία. Ένας προορισμός που αφήνει αναμνήσεις και σε καλεί να τον ανακαλύψεις ξανά.

Πηγή εξωτερικής φωτογραφίας: Olaf Tausch